ಬೆಂಗಳೂರು: ಮನೆ ಮಾಲೀಕರು ಮತ್ತು ಬಾಡಿಗೆದಾರರ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಸುಗಮಗೊಳಿಸಲು ಹಾಗೂ ವಿವಾದಗಳನ್ನು ಕಾನೂನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಬಗೆಹರಿಸಲು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ‘ಮಾದರಿ ಬಾಡಿಗೆ ಕಾಯ್ದೆ-2026’ (Model Tenancy Act-2026) ಅನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದೆ. ಈ ಕಾಯ್ದೆಯು ಬಾಡಿಗೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ತರುವ ಉದ್ದೇಶ ಹೊಂದಿದ್ದು, ಹೊಸ ನಿಯಮಗಳು ಇಂತಿವೆ:
ಕಾಯ್ದೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳು:
ಲಿಖಿತ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಮಾನ್ಯತೆ: ಇನ್ಮುಂದೆ ಮೌಖಿಕ ಅಥವಾ ಬಾಯಿ ಮಾತಿನ ಒಪ್ಪಂದಗಳಿಗೆ ಕಾನೂನು ಮಾನ್ಯತೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಬಾಡಿಗೆದಾರರು ಮತ್ತು ಮಾಲೀಕರು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಲಿಖಿತ ಒಪ್ಪಂದ (Written Agreement) ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಈ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು 60 ದಿನಗಳ ಒಳಗಾಗಿ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ರೆಂಟ್ ಅಥಾರಿಟಿಯಲ್ಲಿ ನೋಂದಾಯಿಸಬೇಕು.
ಸೆಕ್ಯೂರಿಟಿ ಡಿಪಾಸಿಟ್ ಮಿತಿ: ವಸತಿ ಉದ್ದೇಶದ ಮನೆಗಳಿಗೆ ಗರಿಷ್ಠ 2 ತಿಂಗಳ ಬಾಡಿಗೆಯನ್ನು ಮಾತ್ರ ಮುಂಗಡವಾಗಿ (Security Deposit) ಪಡೆಯಲು ಅವಕಾಶವಿದೆ. ವಾಣಿಜ್ಯ ಮಳಿಗೆಗಳಾಗಿದ್ದರೆ ಗರಿಷ್ಠ 6 ತಿಂಗಳ ಬಾಡಿಗೆಯನ್ನು ಡಿಪಾಸಿಟ್ ಆಗಿ ಪಡೆಯಬಹುದು.
ಬಾಡಿಗೆ ಏರಿಕೆ ನಿಯಮ: ಮಾಲೀಕರು ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಒಮ್ಮೆ ಮಾತ್ರ ಬಾಡಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಅವಕಾಶವಿದೆ. ಬಾಡಿಗೆ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಪರಿಷ್ಕರಿಸುವ ಕನಿಷ್ಠ 90 ದಿನಗಳ (3 ತಿಂಗಳು) ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಬಾಡಿಗೆದಾರರಿಗೆ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ನೋಟಿಸ್ ನೀಡಬೇಕು.
ಮಾಲೀಕರ ಭೇಟಿಗೆ ನಿಬಂಧನೆ: ಬಾಡಿಗೆ ನೀಡಿದ ಮನೆ ಅಥವಾ ಮಳಿಗೆಗೆ ಮಾಲೀಕರು ತಪಾಸಣೆಗಾಗಿ ಅಥವಾ ರಿಪೇರಿಗಾಗಿ ಬರಬೇಕಾದರೆ ಕನಿಷ್ಠ 24 ಗಂಟೆಗಳ ಮೊದಲು ಬಾಡಿಗೆದಾರರಿಗೆ ಮುನ್ಸೂಚನೆ ನೀಡಬೇಕು.
ವಿವಾದಗಳ ಇತ್ಯರ್ಥ: ಬಾಡಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿತ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಬಗೆಹರಿಸಲು ಸಿವಿಲ್ ಕೋರ್ಟ್ ಬದಲಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ‘ರೆಂಟ್ ಅಥಾರಿಟಿ’ (Rent Authority) ಮತ್ತು ‘ಬಾಡಿಗೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯ’ಗಳನ್ನು (Rent Courts) ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗುವುದು. ಇದು ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಇತ್ಯರ್ಥಪಡಿಸಲು ಸಹಕಾರಿಯಾಗಲಿದೆ.
ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ಪಾತ್ರ:
ಕೇಂದ್ರದ ಈ ಮಾದರಿ ಕಾಯ್ದೆಯು ಒಂದು ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿಯಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ತನ್ನ ಅಗತ್ಯಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಇದರಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಜಾರಿಗೆ ತರಲಿದೆ.
